Jak sprawdzić, czy link jest bezpieczny?
Przeczytaj domenę: fragment tuż przed pierwszym pojedynczym ukośnikiem, czytany od prawej do lewej. Jeśli to nie jest dokładnie strona, której się spodziewasz, nie ufaj linkowi. Uważaj na podmienione litery, np. rn zamiast m, dodatkowe myślniki i zaufane nazwy doklejone przed cudzą domeną. W ważnych sprawach wpisz adres sam albo użyj zakładki.
▶ Wypróbuj
Dlaczego to ważne
Podrobione domeny podmieniają litery (m i rn), dokładają myślniki albo stawiają zaufaną nazwę przed cudzą domeną. O tym, z kim naprawdę rozmawiasz, decyduje domena tuż przed pierwszym pojedynczym ukośnikiem.
W 7 minut nauczysz się
- Znajdź pierwszy pojedynczy ukośnik, potem czytaj domenę od prawej do lewej.
- Podmienione litery, dodatkowe myślniki i nazwy z przodu to klasyczne sztuczki podróbek.
- W ważnych sprawach wpisz adres albo użyj zakładki zamiast linku.
Co przećwiczysz
Czytaj link jak zawodowiec
Cztery zasady dla każdego adresu strony.
- ✂️ Znajdź pierwszy pojedynczy ukośnik
- Pomiń https:// na początku. Właściciel siedzi tuż przed następnym pojedynczym /.
- ⬅️ Czytaj od prawej do lewej
- W logowanie.novabank.pl czytasz pl, potem novabank. Słowa po lewej to tylko etykiety wybrane przez właściciela.
- 🎭 Nazwy z przodu nic nie znaczą
- novabank.pl.weryfikacja-id.io należy do weryfikacja-id.io. Każdy może dokleić zaufaną nazwę przed własną domeną.
- 🔒 Kłódka to nie obietnica
- Kłódka oznacza, że połączenie jest szyfrowane. Fałszywe strony też mają kłódki.
Do kogo należy ten link?
Ścigaj się z czasem. Znajdź prawdziwego właściciela każdego adresu.
https://novabank.pl.weryfikacja-konta.io/logowanie
- weryfikacja-konta.io (Odpowiedź)
- novabank.pl
https://logowanie.novabank.pl/bezpieczenstwo
- novabank.pl (Odpowiedź)
- logowanie.pl
https://www.rnapleshop.pl/zamowienie
- rnapleshop.pl, inna strona (Odpowiedź)
- mapleshop.pl
https://novabank-bezpieczny.pl/weryfikacja
- novabank-bezpieczny.pl, nie bank (Odpowiedź)
- novabank.pl
https://mapleshop.pl/pomoc/novabank.pl
- mapleshop.pl (Odpowiedź)
- novabank.pl
Przeczytaj tego SMS-a
SMS rzekomo od twojego banku. Stuknij każdy sygnał ostrzegawczy.
Nieznany numer
NovaBank: Twoja karta jest zablokowana. Potwierdź dane w ciągu 2 godzin na https://novabank.pl-bezpieczne-logowanie.app/weryfikacja
Odpisz STOP, aby zrezygnowaćBezpieczne nawyki
Musisz zalogować się do banku. Wybierz wszystkie bezpieczne sposoby, żeby tam trafić.
- Wpisz adres samodzielnie
- Użyj zakładki zapisanej wcześniej
- Otwórz oficjalną aplikację banku
- Stuknij link z SMS-a
- Kliknij pierwszy sponsorowany wynik wyszukiwania
- Ufaj każdej stronie z kłódką
Zapamiętaj
Właściciel to domena tuż przed pierwszym pojedynczym ukośnikiem. Czytaj ją od prawej.
W ważnych sprawach wpisz adres sam albo użyj zakładki, zamiast klikać link z wiadomości.
Najważniejsze fakty
- W 2019 roku FBI ostrzegło, że przestępcy używają HTTPS na stronach phishingowych, więc kłódka nie dowodzi, że strona jest prawdziwa. · Źródło: FBI IC3, Public Service Announcement I-061019-PSA (2019)
- W 2022 roku FBI ostrzegło, że przestępcy kupują reklamy w wyszukiwarkach, które podszywają się pod marki i prowadzą na podrobione strony. · Źródło: FBI IC3, Public Service Announcement I-122122-PSA (2022)
- Litery z innych alfabetów mogą wyglądać identycznie jak łacińskie, więc domena może wyglądać dobrze, a być inna. Przeglądarki czasem pokazują takie domeny w formie zaczynającej się od xn--.
- Rejestrowanie domeny z literówką w nazwie znanej strony, żeby łapać pomyłki ludzi, nazywa się typosquattingiem.
Aktualizacja:
Częste pytania
Jak sprawdzić link bez klikania?
Na komputerze najedź na niego kursorem, a na telefonie przytrzymaj go palcem, żeby zobaczyć prawdziwy adres. Potem znajdź domenę tuż przed pierwszym pojedynczym ukośnikiem i sprawdź, czy to dokładnie ta strona, której się spodziewasz.
Czy kłódka oznacza, że strona jest bezpieczna?
Nie. Kłódka oznacza, że połączenie jest szyfrowane i nikt po drodze go nie odczyta. Nie mówi, kto prowadzi stronę, a wiele stron phishingowych ją ma.
Co to jest podrobiona domena?
To adres stworzony tak, żeby przypominał zaufany, np. przez podmianę liter, dodanie myślnika albo inną końcówkę. Przestępcy używają ich w wiadomościach phishingowych i fałszywych sklepach. Taką stronę możesz zgłosić do CERT Polska na incydent.cert.pl/phishing.
Co zrobić, gdy kliknąłem podejrzany link?
Zamknij stronę i nic nie wpisuj. Jeśli wpisałeś hasło, zmień je na prawdziwej stronie i włącz MFA. W pracy od razu powiedz o tym działowi IT lub bezpieczeństwa.
Powiązane pojęcia