Kompetencje AI / Słowniczek

AI Act (akt w sprawie sztucznej inteligencji)

AI Act to unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji. Dzieli zastosowania AI według ryzyka, zakazuje kilku szkodliwych praktyk, stawia surowe zasady AI wysokiego ryzyka i wymaga przejrzystości od chatbotów i deepfake’ów.

Rozporządzenie weszło w życie 1 sierpnia 2024 r. i obowiązuje etapami. Zakazy niektórych praktyk, np. oceny społecznej albo AI, która manipuluje ludźmi, obowiązują od 2 lutego 2025 r. Od tego dnia firmy i organizacje, które dostarczają lub używają AI, muszą też podejmować działania, by ich pracownicy umieli z niej korzystać; od lipca 2026 r. przepis mówi wprost, że mają wspierać rozwój tych kompetencji, bez gwarantowania konkretnego poziomu.

Zastosowania dzielą się według ryzyka: niedopuszczalne (zakazane), wysokie (np. AI przy rekrutacji, w edukacji, przy kredytach czy ważnych usługach, z obowiązkiem testów, dokumentacji i nadzoru człowieka), ograniczone (przejrzystość, np. informacja, że rozmawiasz z chatbotem) i minimalne (większość codziennej AI).

Obowiązki przejrzystości, np. informacja o chatbocie i oznaczanie deepfake’ów, obowiązują od 2 sierpnia 2026 r. „Omnibus cyfrowy” (rozporządzenie (UE) 2026/1744) przesunął większość zasad wysokiego ryzyka na grudzień 2027 r. lub sierpień 2028 r. W Polsce nad przestrzeganiem AI Act czuwa Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. W praktyce: masz wiedzieć, kiedy masz do czynienia z AI, a ważne decyzje AI o tobie wymagają nadzoru człowieka.