Kompetencje AI / Słowniczek

Słowniczek: Kompetencje AI

Proste definicje pojęć z tematu Kompetencje AI, każda z linkiem do krótkiej lekcji wizualnej.

Agent AI: Agent AI to system AI, który nie tylko odpowiada, ale też działa za ciebie, np. przeszukuje internet, wypełnia formularze, wysyła e-maile albo coś rezerwuje, często sam, w kilku krokach.
AI Act (akt w sprawie sztucznej inteligencji): AI Act to unijne rozporządzenie o sztucznej inteligencji. Dzieli zastosowania AI według ryzyka, zakazuje kilku szkodliwych praktyk, stawia surowe zasady AI wysokiego ryzyka i wymaga przejrzystości od chatbotów i deepfake’ów.
Dane treningowe: Dane treningowe to zbiór przykładów, np. tekstów, obrazów, dźwięków albo dawnych zapisów, z których model AI uczy się wzorców. To, co w nich jest, i to, czego brakuje, decyduje o tym, co model potrafi.
Deepfake: Deepfake to obraz, wideo albo nagranie dźwiękowe stworzone lub zmienione przez AI tak, że wygląda lub brzmi jak prawdziwa osoba, która mówi lub robi coś, czego nigdy nie powiedziała ani nie zrobiła.
Duży model językowy (LLM): Duży model językowy (LLM) to model AI wytrenowany na ogromnych ilościach tekstu, by przewidywać kolejny mały kawałek tekstu. Powtarzanie tego przewidywania raz za razem pozwala mu pisać odpowiedzi, streszczenia, kod i rozmowy.
Generatywna AI: Generatywna AI to sztuczna inteligencja, która tworzy nowe treści, np. tekst, obrazy, muzykę, wideo albo kod, na podstawie wzorców wyuczonych z ogromnej liczby istniejących przykładów.
Halucynacje AI: Halucynacja AI to sytuacja, w której narzędzie AI podaje informację brzmiącą pewnie i wiarygodnie, ale fałszywą lub zmyśloną, np. nieprawdziwy fakt, cytat, którego nikt nie powiedział, albo nieistniejące źródło.
Model dyfuzyjny: Model dyfuzyjny to rodzaj generatywnej AI, który tworzy obrazy (a czasem wideo lub dźwięk), zaczynając od losowego szumu i usuwając go krok po kroku, prowadzony przez prompt, aż pojawi się obraz.
Prompt: Prompt to polecenie, pytanie albo przykład, który dajesz narzędziu AI, żeby powiedzieć, czego chcesz. Jasne prompty z celem, kontekstem i potrzebnym formatem zwykle dają dużo lepsze wyniki.
Prompt injection (wstrzykiwanie poleceń): Prompt injection to sztuczka, w której ukryte albo podstępne polecenia na stronie, w e-mailu, dokumencie lub obrazie sprawiają, że narzędzie AI porzuca swoje prawdziwe zadanie i robi coś innego, np. wyprowadza dane.
Sieć neuronowa: Sieć neuronowa to rodzaj modelu AI zbudowany z wielu warstw prostych, połączonych ze sobą jednostek. Każde połączenie ma siłę (wagę), którą dostraja się podczas trenowania, aż sieć daje dobre odpowiedzi.
Stronniczość algorytmów: Stronniczość algorytmów to sytuacja, w której system AI albo inne zautomatyzowane narzędzie daje wyniki niesprawiedliwie lepsze lub gorsze dla niektórych grup ludzi, często przez skrzywione albo brakujące przykłady w danych.
Sztuczna inteligencja (AI): Sztuczna inteligencja (AI) to oprogramowanie, które uczy się wzorców na przykładach i używa ich do przewidywania, polecania, podejmowania decyzji lub tworzenia nowych treści, zamiast tylko wykonywać reguły zapisane przez człowieka.
Token: Token to mała jednostka tekstu, którą model językowy czyta i pisze: całe słowo, część słowa, znak interpunkcyjny albo spacja. Model przewiduje jeden token naraz.
Uczenie maszynowe: Uczenie maszynowe to dziś główny sposób budowania AI: komputer dostaje wiele przykładów, znajduje w nich wzory i używa ich do nowych przypadków, których nigdy nie widział.