Przejdź do treści

Lekcja 4 z 12 · 6 min · +100 XP

Jak reagować, gdy jesteś świadkiem cyberprzemocy?

Reagujący świadek to ktoś, kto pomaga, gdy widzi przemoc, zamiast tylko patrzeć. W sieci to cztery ruchy: nie dołączaj i niczego nie przesyłaj, odezwij się prywatnie do tej osoby, zapisz dowody, nie rozpowszechniając ich, i poproś o pomoc zaufanego dorosłego. Proszenie o pomoc to nie kablowanie. To chronienie kogoś.

▶ Wypróbuj

Dlaczego to ważne

Gdy ktoś jest gnębiony na czacie grupowym, większość osób tylko patrzy. Przećwiczysz cztery ruchy reagującego świadka: nie dołączaj, odezwij się, zapisz dowody, poproś o pomoc.

W 6 minut nauczysz się

  • Nie dołączaj: bez śmiania się, bez przesyłania.
  • Odezwij się: prywatna wiadomość pokazuje, że ktoś nie jest sam.
  • Zapisz dowody i poproś o pomoc: włączenie dorosłych to nie kablowanie.

Co przećwiczysz

  1. Grupa klasowa

    Przeczytaj czat. Potem zdecyduj, co robisz.

    Klasa 8b 🏫 · 24 członków

    • Wiktor: patrzcie, co zrobiłem antkowi 😂😂 [Udostępnione zdjęcie: Zdjęcie Antka przerobione na ośle uszy]
    • Amelia: hahahaha
    • Oskar: ale wstyd xD
    • Antek przestał pisać.
    1. Wiktor wrzucił na grupę klasową przerobione zdjęcie Antka. Wszyscy patrzą. Co robisz?

      • 😂 Śmiejesz się razem z innymi
        Prawie. Wiktor czuje się zachęcony, śmieje się coraz więcej osób, a Antek widzi każdą reakcję. Wiele osób się śmieje, żeby się nie wyróżniać. Spróbuj czegoś innego.
      • Nic nie piszesz i przewijasz dalej
        Prawie. Odezwać się jest trudno, ale dla Antka wygląda to tak, jakby wszyscy uważali, że to w porządku. Jest jakiś mały krok, na który masz odwagę?
      • Piszesz prywatnie do Antka (Odpowiedź)
        Świetnie! Nie dołączasz i masz oko na Antka.
      • Na grupie: „Ej, to nie jest fajne. Usuńcie to”. (Odpowiedź)
        Odważnie! Często wystarczy jedna osoba, żeby inni też przestali. Teraz sprawdź, co u Antka.
        • Ty: Ej, to naprawdę nie jest fajne. Usuńcie to, proszę.
        • Amelia: no w sumie… sorki antek
        • Wiktor: wyluzuj, to był żart 🙄
        • Wiktor usunął zdjęcie.
    2. Czat: Antek

      Piszesz prywatnie do Antka. Co piszesz?

      • Hej, wszystko ok? To było naprawdę podłe ze strony Wiktora. (Odpowiedź)
        Dokładnie tak. Odezwanie się pokazuje Antkowi, że nie jest sam.
        • Ty: hej, wszystko ok? to było naprawdę podłe ze strony wiktora
        • Antek: dzięki… to już trzeci raz w tym tygodniu
        • Antek: serio nie chce mi się już tej grupy 😞
      • xD nie bierz tego tak na serio
        Prawie. Nawet jeśli chcesz dobrze, Antek poczuje, że nikt nie traktuje go poważnie. Zapytaj lepiej, jak się czuje.
      • Czemu im na to pozwalasz?
        Prawie. To brzmi, jakby to była wina Antka, a winny jest tylko ten, kto gnębi. Spróbuj okazać współczucie.
    3. Antek mówi, że Wiktor robi tak często. Co robisz ze zdjęciem?

      • Robisz zrzut ekranu jako dowód, ale go nie przesyłasz (Odpowiedź)
        Tak. Dowody pomagają dorosłym potraktować problem poważnie.
        • 📸 Zrzut ekranu zapisany. Tylko dla ciebie i zaufanego dorosłego.
      • Przesyłasz wszystkim, żeby zobaczyli, jaki Wiktor jest podły
        Prawie. Wtedy zdjęcie Antka zobaczy jeszcze więcej osób. Przesyłanie roznosi złośliwość, nawet jeśli chcesz dobrze.
      • Wysyłasz Wiktorowi wredną wiadomość
        Prawie. To może rozkręcić kłótnię i w końcu nie będzie już chodziło o Antka. Są lepsze sposoby.
    4. To ciągle się powtarza i nie dasz rady załatwić tego sam(a). Komu mówisz?

      • Pani Kowalskiej, naszej wychowawczyni (Odpowiedź)
        Super. Nauczyciele mogą zareagować.
        • Ty: chcę powiedzieć pani kowalskiej. pójdziesz jutro ze mną?
      • Pedagogowi szkolnemu (Odpowiedź)
        Super. Właśnie po to jest pedagog szkolny.
        • Ty: chodźmy jutro do pedagoga, ok? pójdę z tobą
      • Moim rodzicom (Odpowiedź)
        Super. Rodzice mogą porozmawiać ze szkołą.
        • Ty: dziś powiem rodzicom, będą wiedzieć, co zrobić
      • Nikomu. Nie chcę kablować.
        Prawie. Proszenie o pomoc to nie kablowanie. Kablowanie ma komuś narobić kłopotów. Prośba o pomoc ma kogoś ochronić.
    • Antek: no… ok. dzięki, że napisałeś/-aś 🙂
    • Następnego dnia klasa rozmawia o tym, co się stało. Wiktor przeprasza Antka.
  2. Nowe sceny, małe kroki

    Nie każda sytuacja to grupa klasowa. Jaki mały krok będzie dobry?

    1. Na czacie w grze dwóch graczy co rundę nazywa Kubę „śmieciem”. Odezwanie się tam jest zbyt straszne.

      • Po grze piszesz prywatnie do Kuby: „Olej ich, dobrze grałeś” (Odpowiedź)
      • Nic nie mówisz, to tylko gra
      • Dołączasz, żeby następnym razem nie czepiali się ciebie
    2. Ktoś zostawia wredny komentarz pod filmikiem, na którym Julia tańczy. Ma już pięć polubień.

      • Nie lajkujesz, zgłaszasz komentarz i piszesz Julii, że filmik ci się podobał (Odpowiedź)
      • Też lajkujesz, wszyscy tak zrobili
      • Odpisujesz wrednym komentarzem
    3. Kolega pyta: „Czy powiedzenie nauczycielowi to nie jest kablowanie?” Co odpowiadasz?

      • „Nie. Kablowanie ma komuś zaszkodzić. Prośba o pomoc ma kogoś ochronić”. (Odpowiedź)
      • „No, lepiej się nie mieszać”
  3. Cztery ruchy

    Stuknij cztery ruchy reagującego świadka w sensownej kolejności.

    1. Nie dołączaj
    2. Zapytaj, jak ta osoba się czuje
    3. Zapisz dowody, ale ich nie rozsyłaj
    4. Poproś dorosłego o pomoc

Zapamiętaj

Proszenie o pomoc to nie kablowanie. Tak chronisz drugą osobę.

Proszenie o pomoc to nie kablowanie.

Najważniejsze fakty

  • Co czwarte dziecko w wieku 10–15 lat w Anglii i Walii (26%), które doświadczyło przemocy w sieci, nikomu o tym nie powiedziało. · Źródło: Office for National Statistics, Online bullying in England and Wales: year ending March 2020
  • Ponad połowa (52%) dzieci w wieku 10–15 lat, które doświadczyły zachowań typowych dla przemocy w sieci, nie nazwałaby ich przemocą. · Źródło: Office for National Statistics, Online bullying in England and Wales: year ending March 2020
  • 32% amerykańskich nastolatków w wieku 13–17 lat mówi, że ktoś obrażał ich wyzwiskami w sieci lub przez telefon, a o 22% rozpowszechniano fałszywe plotki. · Źródło: Pew Research Center, Teens and Cyberbullying 2022
  • Reagujący świadek nie musi stawiać czoła sprawcy: odmowa śmiania się i przesyłania, prywatna wiadomość do osoby gnębionej i rozmowa z dorosłym to sposoby, by pomóc.

Aktualizacja:

Częste pytania

Czym różni się bierny świadek od reagującego świadka?

Bierny świadek widzi przemoc i nic nie robi. Reagujący świadek robi coś, żeby pomóc, nawet drobiazg: nie śmieje się razem z innymi, odzywa się prywatnie albo mówi dorosłemu.

Czy powiedzenie nauczycielowi o przemocy to kablowanie?

Nie. Kablowanie ma komuś narobić kłopotów. Powiedzenie nauczycielowi ma kogoś ochronić, a dorośli mogą zareagować tam, gdzie ty nie możesz.

Co zrobić, gdy widzisz cyberprzemoc?

Nie dołączać i nie przesyłać, odezwać się prywatnie do tej osoby, zrobić zrzut ekranu jako dowód bez udostępniania go i powiedzieć zaufanemu dorosłemu. Można też użyć przycisku zgłaszania w aplikacji.

Czy robić zrzuty ekranu cyberprzemocy?

Tak, jako dowód, ale tylko po to, żeby pokazać je zaufanemu dorosłemu albo zgłosić. Nigdy nie przesyłaj zrzutu dalej, bo to roznosi krzywdę.

Powiązane pojęcia